Voorafgaand aan het OPTIMA 2.0 onderzoek vond het OPTIMA onderzoek (2023) plaats. 

In het OPTIMA onderzoek is het proces van rolstoelverstrekking en de (mis)match tussen kind en rolstoel in kaart gebracht. Dit is gedaan door focusgroepen te houden met ouders/kinderen, zorgprofessionals, leveranciers/ fabrikanten en WMO consulenten.

Daarna is een vragenlijst uitgezet onder alle stakeholders. Kosten van het verstrekkingsproces zijn berekend en er is een beleidsanalyse gedaan. Op basis van deze informatie zijn met alle stakeholders de volgende aanbevelingen opgesteld om het verstrekkingsproces te verbeteren: 

    1. Ouders en kinderen beslissen altijd mee
    2. Participatie is het uitgangspunt voor de keuze van de rolstoel
    3. Verantwoordelijkheden vaststellen en inzichtelijk maken zodat duidelijk wordt wie wat doet
    4. Casemanager bij aanvraagproces betrekken om ouders te ondersteunen
    5. Overwegingen inzichtelijk maken en communiceren, zodat de status van aanvraag duidelijk is 

De Resultaten zijn samengevat in onderstaande infographics.

WMO-consulent_v3

Leverancier_v3

Ouders en kind_v3

Zorg professionals_v3

De uitvoering – vier werkpakketten

De studie OPTIMA bestond uit vier werkpakketten waarbij verschillende onderzoeksmethoden zijn gebruikt:

  • Werkpakket 1
    Focusgroepen per stakeholdergroep met 5 ouders, 12 zorgprofessionals, 4 Wmo consulenten, 10 leveranciers en 4 fabrikanten.
  • Werkpakket 2
    Vragenlijstonderzoek ingevuld door 39 ouders, 45 zorgprofessionals, 69 Wmo consulenten, 32 leveranciers en 13 fabrikanten
  • Werkpakket 3
    Micro Costing Approach (MCA) en beleidsanalyse volgens Policy analysis
  • Werkpakket 4
    Nominal Group Technique (NGT) voor het prioriteren van uitkomsten uit WP1, 2 en 3, waarbij er een vertegenwoordiging was van kinderen, ouders, zorgprofessionals,
    leveranciers, fabrikanten en Wmo-consulenten.

 

Resultaten werkpakket 1 en 2
Het rolstoelverstrekkingsproces heeft acht stappen, in elke stap zijn er andere professionals die met ouders en kind zaken afstemmen. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) verhindert dat informatie over het kind, het product en specificaties, gedeeld wordt tussen partijen. Dit geeft veel vertraging, extra werk en kost extra tijd. Ouders geven dit aan als het grootste probleem.

Belangrijkste resultaten:

  • Veel verschillen tussen gemeentes over welke kinderrolstoel je krijgt en hoe de
    samenwerking tussen stakeholders verloopt.
  • Ouders zijn gefrustreerd over het verstrekkingsproces en de uiteindelijke stoel (te zwaar).
  • Samenwerking en communicatie worden aangegeven als belemmerende factoren voor een
    voorspoedig proces.
  • Verstrekkingsproces duurt te lang.
  • Kennis en expertise ontbreekt regelmatig.
  • Aanpassing rolstoel krijgt te weinig prioriteit.
  • Kansenongelijkheid, mondige ouders krijgen meer voor elkaar

 

Resultaten werkpakket 3

Kosten.
MCA is uitgevoerd en kosten zijn berekend op basis van kostprijzen materialen, huurprijzen locaties, gemaakte reiskosten en lonen (CAO). Hiervoor is de richtlijn voor het uitvoeren van economische evaluaties gevolgd. Uitkomsten zijn uitgedrukt in minimale en maximale kosten en een eenvoudig en complex verstrekkingsproces.

Soort rolstoel
Proces (inclusief maatschappelijke kosten ouders)
Minimale – maximale kosten
Kosten rolstoel per 4 jaar
Eenvoudig € 888 – € 1.747 € 3.600
Complex € 1.298 – € 3.656 € 4.320

Concluderend wordt duidelijk dat een gemiddelde rolstoel voor 4 jaar €4000 kost en dat het
verstrekkingsproces soms bijna net zoveel kost.

Beleidsanalyse.
De beleidsanalyse is uitgevoerd op basis van interviews, wettelijke kaders, beleidsdocumenten en protocollen/richtlijnen volgens Bacchi. De uitkomst van de analyse maakt duidelijk dat middels 4-jarige aanbestedingen gemeentes contracten afsluiten met hulpmiddelenleveranciers (aandeel kinderrolstoelen 5%). De markt wordt momenteel beheerst door vier grote leveranciers waarbij marktmacht een rol speelt. De Medical Device Regulation (MDR) uit 2019 dwingt leveranciers en fabrikanten tot het leveren van veilige en gekeurde producten, wat standaardisatie in de hand werkt. Dit bemoeilijkt het verstrekkingsproces van op maat gemaakte kinderrolstoelen. De optimale match tussen kind en rolstoel komt hierdoor onder druk te staan.

Resultaten werkpakket 4

In een groepsbijeenkomst met alle stakeholders zijn de uitkomsten van WP1, 2 en 3 besproken en zijn middels NGT de aanbevelingen en prioritering bepaald:

  1. Ouders en kinderen beslissen altijd mee.
  2. Participatie is het uitgangspunt en ondersteunt de keuze van de rolstoel.
  3. Verantwoordelijkheden vaststellen en inzichtelijk maken – zodat ouders meer zicht
    krijgen op wie wat doet.
  4. Casemanager bij het aanvraagproces om ouders te ondersteunen.
  5. Overwegingen inzichtelijk maken en communiceren – belangrijk voor alle betrokkenen in
    het transparant maken van de status van een aanvraag